“कर्सिया बजारको वास्तविक इतिहासलाई सम्मान गरौँ ।”
आज कर्सिया बजारको नाम लिँदा धेरैले वी.पी. #चौक सम्झन्छन्। तर एउटा गम्भीर प्रश्न उठ्छ यो बजारको जग कसले बसाल्यो?
यदि कुनै व्यक्तिले आफ्नो सोच, मेहनत, त्याग र सम्पत्तिबाट एउटा बजारको स्थापना गर्यो, हाट सञ्चालनका लागि जग्गा दियो, प्रहरी चौकी स्थापना गर्न जग्गा दियो, विद्यालय स्थापना गर्यो र स्थानीय संस्थाहरूको निर्माणमा अग्रणी भूमिका निर्वाह गर्यो भने, इतिहासले सबैभन्दा पहिले सम्मान कसलाई दिनुपर्छ? त्यो व्यक्तित्व हुनुहुन्छ स्वर्गीय श्रीपतलाल राजवंशी।
कर्सिया बजार आज जहाँ पुगेको छ, त्यसको आधारशिला उहाँले राख्नुभएको योगदानमा उभिएको भन्ने स्थानीय मान्यता र प्रमाणहरू प्रस्तुत गरिन्छ। बजारको स्थापना, हाट सञ्चालन, प्रहरी चौकीका लागि जग्गा, श्री शारदा विद्यालयको स्थापना तथा अन्य सामाजिक संस्थाको विकासमा उहाँको भूमिका कर्सियाको इतिहासको अभिन्न हिस्सा हो।
अर्कोतर्फ, वी.पी. कोइराला नेपालको लोकतान्त्रिक इतिहासका महान् राष्ट्रिय नेता हुनुहुन्छ। उहाँप्रति सम्मान व्यक्त गर्न देशभर चौक, सडक, पार्क, प्रतिष्ठान र स्मारक निर्माण गरिएका छन्। यो राष्ट्रिय सम्मानको विषय हो। तर कर्सियाको प्रश्न फरक छ।
कर्सिया बजार कसले बनायो? कसले बसाल्यो? कसको योगदानले यो ठाउँ पहिचान बनायो?
यदि उत्तर स्व. #श्रीपतलाल राजवंशी हो भने, कर्सिया बजारको मुटुमा उहाँको नाम र सालिक हुनु स्वाभाविक माग हो। स्थानीय इतिहासलाई सम्मान गर्नु भनेको कसैको अपमान गर्नु होइन; बरु इतिहासलाई न्याय गर्नु हो।
राष्ट्रिय नेताहरूको सम्मान देशका हजारौँ स्थानमा भइसकेको छ र भविष्यमा पनि हुनेछ। तर स्थानीय समाज निर्माण गर्ने व्यक्तित्वलाई आफ्नै ठाउँमा पनि उचित सम्मान नदिनु भनेको इतिहासमाथि अन्याय गर्नु हो।
त्यसैले सम्बन्धित स्थानीय सरकार, राजनीतिक दल, नागरिक समाज र कर्सियावासीसँग आग्रह छ—राजनीतिक आग्रहभन्दा माथि उठेर इतिहास, प्रमाण र योगदानका आधारमा निर्णय गरौँ।
कर्सिया बजारका वास्तविक संस्थापक स्व. श्रीपतलाल राजवंशीको सालिक स्थापना गरियोस् र कर्सियाको मुख्य चौकलाई उहाँको नामबाट चिनाउने विषयमा सार्वजनिक छलफल र आवश्यक प्रक्रिया अघि बढाइयोस्।
“इतिहास बदलिँदैन, तर इतिहासलाई सम्मान गर्ने वा बेवास्ता गर्ने निर्णय भने वर्तमान पुस्ताको हातमा हुन्छ।”